|
Appelhistorie(s)
„An apple a day keeps the doctor away“ – een oud Engels spreekwoord beweert dat het eten van één appel per dag ervoor zorgt dat er geen arts nodig is. Hierdoor wordt er gewezen op de gezonde eigenschappen van deze vrucht, die veel vitamine C en mineralen bevat. Appels zorgen dan ook écht voor een fit lichaam en zijn voor jong en oud onweerstaanbaar als heerlijk tussendoortje!
Diezelfde onweerstaanbare aantrekkingskracht had de appel ook al véél vroeger toen Eva haar Adam verleidde met deze aantrekkelijke vrucht in het paradijs. Die kleine zwakheid voor dit zoet fruit bleef bij de mensheid bewaard tot op heden, maar met de verdrijving uit het paradijs kreeg de fascinatie voor de appel een voorlopig einde. Alhoewel hier geen sluitende bewijzen voor zijn, stond de wieg voor de „malus domestica“ waarschijnlijk tussen de Eufraat en Tigris. In het derde millennium voor Christus worden appels aan de farao's meegegeven als proviand in hyn pyramiden!
Van wilde appel tot gecultiveerde appel
Tot ongeveer 1800 v. Chr. kon men in Europa slechts "genieten" van zure wilde appels. De mensen probeerden dan ook deze weinig smakelijke vrucht te veredelen, zodat de appel snel evolueerde naar bijzonder lekker soort fruit: rond 75 na Chr. genoten de Romeinen immers reeds van diverse soorten appels! Aan de Romeinen hebben we trouwens het enten of oculeren te danken, een techniek op plantkundig vlak die men nu met het moderne klonen zou kunnen vergelijken.
Rond 800 na Chr., ten tijde van Karel de Grote, wordt er in de archieven voor het eerst melding gemaakt van fruitteelt. In het begin bezaten alleen de kloosters uitgestrekte boomgaarden, maar vanaf de 13de eeuw kon men ook de eerste fruitbomen zien rond burchten en nederzettingen.
In Zuid-Tirol werd er in de 15de eeuw door de fruittelers reeds zoveel fruit geoogst dat men met de buren kon handel drijven. Toen de graven van Tirol in 1406 hun residentie vanuit het kasteel Tirol bij Merano/Meran naar Innsbruck verplaatsten ontstond er niet alleen een levendige wijnhandel, maar begon men ook langzaam met het eerste "fruitexport " over de Brennero/Brenner! Met paard en kar werd het fruit naar Innsbruck gebracht en vandaar over de Inn en de Donau naar Wien waar, zoals de kronieken het beschrijven, " meisjes in mooie klederdracht het fruit aan welstellende burgers en personen van adel verkochten": de appel was toen dan ook een relatief kostbaar genotsmiddel.
Opbloei door de appe
Tot bij het begin van de 19de eeuw werd het leven in Zuid-Tirol beheerst door de veehouderij en de akkerbouw. Op dat ogenblik konden alleen de akkers die gelegen waren op de hellingen voor de landbouw gebruikt worden, want de gronden in de dalen(vooal het Adige/Etschtal) waren dikwijls slecht bereik- en bewerkbare veen- en moerasgronden. Na de drooglegging van de dalbodem over een grote oppervlakte tussen Meran en Salurn, begon langzaam maar gestaag de opbloei van de fruitteelt. Later kwam daar ook het Valle Isarco bij tot aan het hoogst mogelijke teeltgebied in Naz/Natz-Sciaves/Schabs. In 1874 werd in San Michele/St. Michael aan de Adige/Etsch een Land- en Tuinbouwschool geopend zodat vele boerenzonen hier voor het eerst de mogelijkheid kregen om een beroepsopleiding te volgen. Als men na de theoretische opleiding dan uiteindelijk het practicum moest doen, kozen de meeste studenten voor een éénjarige opleiding in fruit- en wijnteelt. Deze mogelijkheid werd tot 1961 gegeven in een school in het klooster Muri Gries in Bolzano/Bozen. Vanaf 1962 werd dit practicum een tweejarige opleiding in de Fruit- en Wijnbouwschool in Laimburg. Vanaf 1980 werd er ook een Landbouwschool gesticht in Auer.
Wist U ...
... dat Zuid-Tirol door haar ligging op de overgang tussen het mediterrane en het middeneuropese-continentale klimaat dé ideale, nauwelijks te evenaren, voorwaarden biedt voor fruitteelt in Europa?
... dat Zuid-Tirol met haar 18.000 ha teeltgebied het grootste aaneengesloten gebied voor fruitteelt in Europa is?
... dat de fruitteelt de bestaansmogelijkheid biedt voor ongeveer 8.000 families in Zuid-Tirol?
... dat Zuid-Tirol 30% van de Italiaanse en 11% van de Europese appeloogst levert?
... dat in Zuid-Tirol jaarlijks gemiddeld 900.000 ton appels geproduceerd worden?
... dat ongeveer de helft van de appeloogst geëxporteerd wordt, waarvan ongeveer 70% naar Duitsland?
Apfelstrudel om zélf te maken!
In het hierna volgende recept verraden we U een héél lekker dessert waarin de appel centraal staat én dat U zélf kan bereiden: de traditionele Zuid-Tiroler Apfelstrudel. Om duimen en vingers af te likken...
Ingrediënten voor het deeg:
250 g meel
1 ei
2 eetlepel olie
1/16 l water
een snuifje zout
Ingrediënten voor de vulling:
1 kg appels (bijv. Gravensteiner of Golden Delicious)
150 g paneermeel
150 g boter
90 g suiker
50 g rozijnen
50 g pijnboompitten
100 g gesmolten boter om het deeg in te smeren
kaneel, citroenschil
Bereiding:
Het meel op het werkvlak zeven en met één hand het ei, het zout en de olie met het meel mengen. Met de andere hand langzaam het nodige water toevoegen totdat het deeg de gewenste vastheid heeft en dan met de twee handen krachtig kneden tot het deeg glad en soepel is.
Vorm vervolgens een bolletje, bestrijk het met olie en laat het een halfuurtje rusten. In de tussentijd kan u de appels schillen, ontpitten en in dunne schijfjes snijden en het paneermeel in de boter lichtbruin laten worden.
Rol het deeg met een deegroller uit op een in meel gedrenkt doek, met de beide handruggen daaronder vastpakken en vanuit het midden verder uittrekken totdat het deeg flinterdun is. Hierna wordt het meel met een deel van de gesmolten, lauwwarme boter ingesmeerd. Dan wordt 2/3 van het deeg met het paneermeel bestrooid en hierop worden de appelschijfjes verdeeld, waarna suiker, kaneel, citroenschijfjes, rozijnen en pijnboompitten over het geheel gestrooid worden. Door het opheffen van het doek wordt de Strudel vanaf de zijkant gedicht en strak opgerold. Op een ingevette bakplaat leggen en met de resterende
gesmolten boter insmeren en ca. 30 min. bij 220° C ( 180° C bij een heteluchtoven) laten bakken. Met poedersuiker bestrooien en lauwwarm serveren.
Tip: probeer eens een Strudel met een toefje halfvolle room! |